ΜΥΣΤΙΚΙΣΤΕΣ ΤΡΟΒΑΔΟΥΡΟΙ

0Aναρτηθηκε απο την - 21 Ιουνίου 2015 - ΓΥΝΑΙΚΕΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Between the existent
and the non-existent
the space is love.

Στίχοι τραγουδιού Baul


Η UNESCO συμπεριέλαβε τα παραδοσιακά τραγούδια Bauls και την παραδοσιακή υφαντουργία Jamdani του Μπανγκλαντές στον Αντιπροσωπευτικό Κατάλογο της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ανθρωπότητας.

Το κίνημα Baul ήταν στο αποκορύφωμά του κατά τον 19ο αιώνα και στις αρχές του 20ου αιώνα. Ξαναέγινε δημοφιλές στους αγρότες του Μπανγκλαντές, όταν η γλώσσα των τραγουδιών εκσυγχρονίστηκε.

Οι Bauls είναι μυστικιστές ποιητές, τροβαδούροι, οργανοπαίχτες και ελεύθεροι στοχαστές, που περιπλανώνται από τόπο σε τόπο στις αγροτικές περιοχές του Μπανγκλαντές και της Δυτικής Βεγγάλης, τραγουδώντας με τη συνοδεία του ektara, ενός μονόχορδου οργάνου, και του τυμπάνου dubki, για να κερδίσουν τα προς το ζην. Μεταφέρουν τα τραγούδια τους προφορικά από γενιά σε γενιά. Οι στίχοι των τραγουδιών βρίθουν συμβολισμών και αλληγοριών. Η διατήρηση των τραγουδιών τους εξαρτάται κυρίως από την κοινωνική και οικονομική κατάσταση των Bauls, οι οποίοι ήταν ανέκαθεν μια σχετικά περιθωριοποιημένη ομάδα.

“Baul” στην τοπική γλώσσα σημαίνει “προσβεβλημένος από την αρρώστια του ανέμου”: πρόκειται για ταξιδιώτες χωρίς σταθερή διεύθυνση. Πρόκειται για ανιδιοτελείς περιηγητές σε αναζήτηση της ψυχής τους. Εγκαταλείπουν όλες τις ανέσεις και επιλέγουν τους δρόμους για σπίτι τους και τη λιτότητα για τρόπο ζωής τους. Οι περισσότεροι από αυτούς είναι ασκητές, χωρίς δεσμεύσεις και οικογενειακή ζωή.

Οι Bauls ανήκουν σε μια ανορθόδοξη λατρευτική παράδοση, επηρεασμένη από τον Ινδουισμό, τον Βουδισμό και τον Σουφισμό. Δεν ταυτίζονται όμως με καμιά οργανωμένη θρησκεία, με καμία θεότητα και με κανένα ναό ή ιερό μέρος. Δεν ταυτίζονται ούτε με το σύστημα των καστών. Περιφρονούν εκτός από τις θρησκευτικές παραδόσεις, όλες τις παραδοσιακές συμβάσεις και τους κοινωνικές διαχωρισμούς/σεχταρισμούς, που επικρατούν στη Νότια Ασία. Αναγνωρίζουν τη μουσική ως τη μοναδική θρησκεία τους. Το τραγούδι κι ο χορός είναι η μόνη μορφή λατρείας τους και τα σώματά τους ο μοναδικός ναός τους. Δίνουν έμφαση στο ανθρώπινο σώμα ως τόπο κατοικίας του Θεού.

Παρά το γεγονός ότι το κίνημα Baul είναι σε μεγάλο βαθμό ανδροκρατούμενο, υπάρχουν και γυναίκες Bauls! Μάλιστα, βρίσκονται στην πρωτοπορία του αγώνα για την κοινωνική αλλαγή, σύμφωνα με τον Prannay Dutta, έναν ερευνητή της παραδοσιακής μουσικής. Αποτελούν τη φωνή της κοινωνικής συνείδησης, ειδικά στις αγροτικές περιοχές. Αν οι πρόγονοί τους τραγουδούσαν υπέρ των μαχητών για την ελευθερία και κατά των φεουδαρχών, σήμερα οι γυναίκες τραγουδούν για σύγχρονα και καθημερινά θέματα, όπως για την καταστροφή που προκαλεί η υπερβολική αλιεία. Ποικίλη η θεματολογία των τραγουδιών τους: από τα οφέλη του εμβολιασμού εναντίον της πολιομυελίτιδας ως την πρόληψη του AIDS, καθώς και από τον σεβασμό των ανθρώπινων αξιών και την αποφυγή των καστών ως τη σημασία της εκπαίδευσης, της υγιεινής και της αποχέτευσης. Το ρεπερτόριο των γυναικών Bauls είναι πράγματι μεγάλο!

Pavarthy-Baul

Πώς, όμως, αντιμετωπίζουν οι γυναίκες Bauls τους έμφυλους ρόλους και τις διακρίσεις; Έρχονται αντιμέτωπες καθημερινά, από τη μια πλευρά, με το ιδανικό του κινήματός τους, που απαρνιέται τους δεσμούς με τα εγκόσμια και τους κοινωνικούς περιορισμούς, ενώ από την άλλη, αντιμετωπίζουν τις κατά τόπους έμφυλες νόρμες, που θα μπορούσαν φαινομενικά να περιορίσουν την κινητικότητα και τις δημόσιες εμφανίσεις τους. Πράγματι, οι γυναίκες Bauls επιβαρύνονται περισσότερο από τους άνδρες Bauls από αυτές τις αντιφατικές προσδοκίες. Ανταποκρίνονται με διάφορους τρόπους στις καθημερινές προκλήσεις, μερικές φορές υιοθετώντας και άλλες φορές υπονομεύοντας τους κοινωνικούς κανόνες. Παρά τους περιορισμούς και τις υποχωρήσεις, όμως, οι γυναίκες Bauls προσπαθούν να ξεπερνούν με δημιουργικό τρόπο τα κοινωνική τους όρια και να δημιουργούν νέα μονοπάτια.

Η μουσική και ο τρόπος ζωής των Bauls έχει επηρεάσει ένα μεγάλο τμήμα της κουλτούρας των Μπάνγκλα και όχι μόνο.

Ο Nabani Das Baul της Δυτικής Βεγγάλης, που απεικονίζεται στην παρακάτω φωτογραφία, επηρέασε ιδιαίτερα τις συνθέσεις του Ινδού Νομπελίστα συνθέτη, συγγραφέα, ποιητή και φιλόσοφου Rabindranath Tagore, αλλά και τον Allen Ginsberg, έναν από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της λογοτεχνικής γενιάς των Beat.

Nabani das Baul

Διάσημη φωτογραφία-σύμβολο των Bauls της Βεγγάλης. Απεικονίζεται ο Nabani Das Baul, o Καθρέφτης του Ουρανού, όπως τον ονόμασε ο Tagore.

Ενώ ελάχιστοι Δυτικοί γνώριζαν τους Bauls στα τέλη της δεκαετίας του 1960, ο μύθος τους θέλει να έχουν επηρεάσει και τον Mick Jagger και τον Bob Dylan!

Στην παρακάτω φωτογραφία βλέπουμε το εξώφυλλο του δίσκου του Dylan με τίτλο John Wesley Harding (1967). Ο γνωστός τραγουδιστής πλαισιώνεται από τους δυο γιους του Nabani Das Baul, τον Purna, γνωστό πια ως “Βασιλιά των Bauls”, και τον αδελφό του, Luxman. Προσκλήθηκαν στις ΗΠΑ από τον Ginsberg και τον παραγωγό του Dylan, Albert Grossman. Επισκέφτηκαν τον Dylan στο Woodstock, όπου ζούσε το 1967.

John Wesley Harding Dylan Baul

Ενδιαφέρον το γεγονός ότι ο Purna Das Baul, ένας μυστικιστής περιπλανώμενος, απόγονος μιας μακραίωνης μουσικής παράδοσης, συναντά τον Dylan, έναν τροβαδούρο της Δύσης! Ο Purna Das Baul περιοδεύει από τότε σε όλον τον κόσμο, όπως και πολλοί άλλοι Bauls. Μπορεί αρχικά να φαίνεται περίεργο το γεγονός ότι τόσες πολλές χώρες ενδιαφέρονται για την παραδοσιακή μουσική της Βεγγάλης χωρίς να καταλαβαίνουν τους στίχους, αλλά είναι μια ιδιαίτερα εθιστική και αινιγματική μουσική, λόγω της απλότητας και της πνευματικότητάς της.

Κι αν αναρωτιέστε πώς συνδυάζεται ο μυστικισμός και ο αντικομφορμισμός των Bauls με την εμπορικότητα των συναυλιών και των παγκόσμιων περιοδειών, ο ίδιος ο Purna Das Baul σχολιάζει αυτή τη σταδιακή στροφή στην ιστορία του κινήματος: “Η μετάβαση από την αφοσίωση (sadhana) στην τέχνη (shilpo) έκανε τη μουσική των Bauls δημοφιλή”.

Δεν υπαρχουν σχολια